ابراهيم عاملي ( موثق )
99
تفسير عاملي ( فارسي )
پى دينى غير از اسلام برود در عالم ديگر زيانديده است . جواب اين مطلب علاوه بر اينكه نسخ در عقايد غلط است اين است كه آيه ظاهر در رفتار جاهل مقصّر است كه دانسته و فهميده از اسلام رو گردانده و پى دين ديگر رفته است . 2 - در آيت دوّم جملههاى * ( ( أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ وَرَفَعْنا فَوْقَكُمُ الطُّورَ ) ) * ممكن است اين طور معنى شود : اين كوه طور را به نظر بياوريد كه بالاى سر شما است و مرتفع است و سرمايه پيشرفت و موجب افتخار شما است كه موسى از آنجا احكام و دستورهاى زندگى براى شما ميآورد . با كمال قوّت دل پيمان استوار كنيد و ترديد نكنيد تورات را بگيريد و بمفاد آن عمل كنيد و اين افتخار خود را فراموش نكنيد و همان پيمان را استوار بداريد . 3 - جملهى * ( ( كُونُوا قِرَدَةً ) * تا آخر ) و ديگر مطالب كه براى يهود گفته شده است مورد اعتراض و تكذيب آنها نشده است و گر نه مانند موارد ديگر در قرآن با جوابش نقل مىشد . پس مردم از اين جملهها ، آن روز حقايقى مىفهميدند كه نمىتوانستند اعتراض كنند و معلوم است كه ملَّت عرب بت پرست جاهل را با اين سخنان طرف قرار نداده و به اين سوابق آبروى آنها را نبرده ، بلكه يك ملَّت كه شايد در آن روز سه هزار سال سابقهى تاريخى داشته ، و اهل علم و كتاب بوده است با چنين آياتى برابر قرار داده كه هم اندوه و هم رسوائى داشته است . يك شخص درس نخوانده كه از علوم آنها بىخبر است آن افتخارها و دعاوى را با چند جمله بر باد داده است نه شاعر است كه هجو بگويد ، نه خطيب و سخنران است كه دشنام بدهد فقطَّ يكايك گذشتهى آنها را در جلو چشمشان مجسم مىكند و مىگويد : بشنويد و بخاطر بياوريد و پند بگيريد و ديگر شما بوزينه نباشيد و آدم بشويد تا ديگر مردم هم از شما پيروى كنند كه شما اهل كتاب و تاريخ و دين هستيد و مردم شما را آدم حساب مىكنند ، بدانيد كه يك وقتى آدم بوديد ليكن بوزينه شديد و حالا دوباره آدم شويد كه كار گذشتگان شما براى شما آزار و ننگ بزرگى است .